Vỏ bọc giáo dục và thực tế b@o l-:ực bên trong Trung tâm Công tác xã hội Hải Hà

Trong lời kể của nhiều học viên, Trung tâm Công tác xã hội Hải Hà không khác gì một trại giam trá hình, nơi đòn roi, tra tấn và nỗi sợ hãi diễn ra hằng ngày, trái ngược hoàn toàn với hình ảnh một cơ sở giáo dục, hỗ trợ trẻ tự kỷ và thanh thiếu niên “cá biệt” như đã được quảng bá.

Trung tâm Công tác xã hội Hải Hà, đặt tại phường Hạ Long, tỉnh Quảng Ninh, từng được nhiều phụ huynh xem là “điểm tựa cuối cùng” cho con em mắc chứng rối loạn phát triển, nghiện game, bỏ học, rối loạn hành vi. Tuy nhiên, theo phản ánh từ học viên và người thân, phía sau những khẩu hiệu giáo dục là thực trạng bạo lực có hệ thống, điều kiện sinh hoạt nhếch nhác, ăn ở tồi tàn và các hình thức tra tấn tinh thần lẫn thể xác.

Trung tâm do ông Nguyễn Văn Hải làm giám đốc, thường cam kết học viên sẽ “thay đổi rõ rệt” chỉ sau một tháng, khiến nhiều gia đình đặt trọn niềm tin gửi con vào đây. Thế nhưng, trái với lời quảng cáo, các học viên cho biết bông băng, cồn y tế, thuốc đỏ luôn được chuẩn bị sẵn không phải để chăm sóc y tế, mà để xử lý hậu quả của những trận đòn xảy ra thường xuyên.

Một học viên tên Bảo kể lại, ngay khi xe trung tâm đến đón, “lễ nhập học” của em là một trận đánh dằn mặt. Em bị ép nằm xuống đất, nhiều người thay nhau dùng gậy đánh liên tiếp, trong đó có cả người được gọi là “thầy”. Đêm đầu tiên tại trung tâm, em không được cấp chăn đệm, vừa đau đớn vừa chịu rét buốt.

Phụ huynh ông Đoàn Xuân Thường bức xúc:
“Đánh chảy máu cam xong đem về trung tâm, 30 phút sau trời rét như thế cho cháu mặc mỗi cái áo phông với quần cộc, đi chân đất, đánh cháu tiếp đến hơn 50 gậy, sút thẳng vào mặt, có khác gì đánh con trâu, con chó”.

Theo nhiều học viên, việc bị đánh ngay trong ngày đầu nhập học là điều “bắt buộc”, không phân biệt tuổi tác hay giới tính. Đáng lo ngại hơn, các em còn bị ép đánh lẫn nhau để “rèn kỷ luật”. Một học viên sống gần hai năm tại đây cho biết, dù không mâu thuẫn với ai, em vẫn buộc phải tham gia các màn bạo lực.

Không ít em từng chưa đánh ai trong đời, nhưng khi bước vào trung tâm, buộc phải học cách tồn tại bằng nắm đấm. Mức độ bạo lực diễn ra thường xuyên đến mức có học viên liều mình trèo từ tầng 5 sang nhà dân để trốn thoát. Tuy vậy, theo phản ánh, giáo viên tại trung tâm vẫn coi mọi việc là “bình thường”.

Cách cơ sở chính gần 100 km, tại khu Trại Lốc (phường An Sinh) – cơ sở thứ hai của trung tâm – tình trạng còn bị tố cáo nghiêm trọng hơn, với các hành vi như quấy rối tình dục, bỏ đói học viên nhiều ngày, khiến không ít em rơi vào trạng thái tuyệt vọng, có ý định tự tử.

Những khẩu hiệu như “ân cần”, “kiên trì”, “chính xác” từng được treo trang trọng trong trung tâm nay đã bị tháo bỏ. Trong lời kể của các học viên, nơi đây giống một trại giam hơn là cơ sở giáo dục.

“Gậy Hạ Long” – nỗi kinh hoàng của học viên

Nỗi ám ảnh lớn nhất với các học viên là thứ được gọi là “Gậy Hạ Long” – một cây gậy gỗ cứng, được mang từ cơ sở Hạ Long về Đông Triều. Chỉ cần nghe nhắc đến, nhiều em đã run sợ.

Học viên Nguyễn Đức Hoàng cho biết:
“Cái gậy này mang từ Hạ Long về Đông Triều để đánh nên ai cũng gọi là gậy Hạ Long. Trước đó chỉ có giát giường, sau khi chuyển cơ sở thì mang gậy này về đánh. Ai mới đến cũng bị đánh. Gậy làm từ gỗ ổi, dày và rất cứng, vụt hết lực thì đau như gãy xương. Không ngọ nguậy được, chỉ nằm úp xuống. Có bạn bị đè ra đánh vào lòng bàn chân, không đi được. Em bị nhốt trên tầng 5, phòng chỉ khoảng 5m², tối đến có người lên chích điện cho đau rồi lấy gậy ra đánh. Mùng 1 Tết cũng đánh, suốt 5 ngày Tết em không được ăn gì”.

Ngoài “Gậy Hạ Long”, trung tâm còn sử dụng nhiều loại gậy khác nhau bằng gỗ, nhựa, sắt, tương ứng với từng “lỗi vi phạm”. Gập chăn không gọn: 5 gậy. Làm nước bắn ra sàn khi rửa mặt: 10 gậy. Riêng ngày đầu nhập học, học viên bị “chào đón” bằng 50 gậy.

Trong khi gần 100 học viên ăn ở, sinh hoạt trong một dãy nhà cấp 4 chật hẹp, các quản giáo lại được bố trí nơi ở trong thùng container, đồng thời đây cũng là nơi cất giữ các công cụ đánh đập.

Mỗi học viên phải đóng 12 triệu đồng/tháng, khóa học thường kéo dài 3 tháng. Nếu về sớm, học phí không được hoàn lại. Một số gia đình còn lưu giữ tin nhắn cho thấy học viên bị ép xin tiền, chuyển tiền từ gia đình với lý do “vi phạm kỷ luật”.

Sau các trận đòn, học viên bị buộc viết bản kiểm điểm cá nhân để gửi về gia đình. Dù mỗi em một hoàn cảnh, tất cả đều phải chép chung một mẫu kiểm điểm.

Nam học viên 17 tuổi tử vong sau 2 ngày nhập học

Đỉnh điểm của chuỗi sự việc là cái chết của một nam học viên 17 tuổi, xảy ra ngày 23/12/2025, chỉ sau hai ngày em được đưa vào trung tâm. Gia đình cho biết trong suốt thời gian em bị đánh, điện thoại bị tịch thu, không thể liên lạc ra ngoài. Chỉ khi em rơi vào tình trạng nguy kịch, gia đình mới nhận được thông báo.

Trong căn phòng nơi em trút hơi thở cuối cùng, người ta tìm thấy bản kiểm điểm cá nhân – mẫu giấy mà mọi học viên đều bị ép chép lại. Ở một tờ giấy khác, những dòng chữ run rẩy, xiêu vẹo được em viết trước khi qua đời:
“Bố cho con vào với mấy thằng này, con lớn rồi, con có phá phách đâu. Cho con vào trung tâm xã hội Hải Hà, con cũng chịu bố, con lớn rồi, con có phá phách đâu?”.

Những dòng chữ ấy trở thành bằng chứng ám ảnh cho những gì đã diễn ra phía sau cánh cổng trung tâm.

Hiện Sở Y tế Quảng Ninh đã ra quyết định tạm dừng hoạt động Trung tâm Công tác xã hội Hải Hà để phục vụ điều tra. Toàn bộ học viên tại cả hai cơ sở đã được gia đình đón về. Công an tỉnh Quảng Ninh cho biết đang tạm giữ hình sự nhiều người, gồm cả nhân viên và học viên liên quan, để tiếp tục điều tra, xử lý theo quy định pháp luật.