Thượng tá Đào Trung Hiếu lên tiếng vụ tài xế đ*nh ch3t người ở Tây Ninh

Ngày 3/2, Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an tỉnh Tây Ninh đang tạm giữ Mai Anh Nhật (47 tuổi, ngụ xã Hậu Nghĩa) để điều tra về hành vi gây rối trật tự công cộng, đồng thời tiếp tục củng cố chứng cứ, hồ sơ để làm rõ các dấu hiệu tội phạm liên quan, xử lý theo quy định pháp luật.

Mai Anh Nhật là người đã hành hung ông N.V.H. (64 tuổi, ngụ TP.HCM) sau một va chạm giao thông trên đường ĐT825D, đoạn qua xã Hòa Khánh vào trưa 30/1. Vụ việc khiến nạn nhân bị thương nặng và tử vong sau đó tại bệnh viện.

Liên quan đến vụ án, dưới góc nhìn tâm lý tội phạm, Thượng tá Đào Trung Hiếu, Tiến sĩ Tội phạm học, đã phân tích động cơ hành vi của Nhật, đồng thời đưa ra những khuyến cáo nhằm phòng ngừa các vụ việc tương tự.

Ba yếu tố dẫn đến hành vi bạo lực

Trao đổi với phóng viên Dân trí, Thượng tá Đào Trung Hiếu cho rằng, đây là trường hợp điển hình của bạo lực bộc phát trong tình huống căng thẳng giao thông, không nhất thiết phản ánh bản chất “côn đồ” cố hữu của người gây án.

Theo ông, tiến trình tâm lý có thể lý giải qua ba yếu tố chính. Thứ nhất, va chạm giao thông, dù mức độ nhẹ, vẫn là tác nhân kích hoạt cảm xúc mạnh, đặc biệt trong bối cảnh giao thông đông đúc, áp lực thời gian và có sự hiện diện của người thân (trong trường hợp này là con gái của Nhật).

Thứ hai, khi xảy ra va chạm, nhiều người rơi vào trạng thái “tự vệ danh dự”, tức cảm giác bị xúc phạm, bị coi thường hoặc bị đe dọa vị thế cá nhân. Thứ ba, nếu cá nhân đó thiếu kỹ năng kiểm soát cảm xúc, kết hợp với thói quen giải quyết xung đột bằng bạo lực, hành vi hung hãn rất dễ vượt ngưỡng kiểm soát.

Đáng chú ý, hành vi đánh liên tiếp vào vùng đầu – khu vực trọng yếu, nguy hiểm đến tính mạng – cho thấy người gây án đã rơi vào trạng thái mất kiểm soát hoàn toàn trong khoảnh khắc. Trong tội phạm học, hiện tượng này được gọi là “bùng nổ hành vi”, khi cảm xúc lấn át lý trí, khiến người thực hiện không còn nhận thức đầy đủ về hậu quả pháp lý cũng như sinh mạng của người khác.

“Từ góc độ khoa học hành vi, không nên vội quy kết đây thuần túy là bản tính côn đồ sẵn có, mà cần nhìn nhận đây là sự hội tụ nguy hiểm của stress, thiếu kỹ năng điều tiết cảm xúc và văn hóa ứng xử bạo lực đã bị bình thường hóa trong xã hội, đặc biệt trong môi trường giao thông”, Thượng tá Hiếu nhấn mạnh.

Khuyến cáo tránh đối đầu trực tiếp

Theo chuyên gia, nguyên tắc quan trọng nhất khi xảy ra va chạm giao thông là bảo toàn tính mạng và an toàn cá nhân, không phải bảo vệ cái tôi.

Người dân cần giữ bình tĩnh, dừng xe đúng quy định, bật tín hiệu cảnh báo và tuyệt đối tránh tranh cãi, khiêu khích bằng lời nói hoặc hành động. Pháp luật đã có đầy đủ cơ chế xử lý đúng – sai và trách nhiệm bồi thường, không có xung đột nào trên đường đáng để đánh đổi bằng thương tích hay sinh mạng.

Trong trường hợp gặp đối tượng có biểu hiện hung hãn, người dân không nên đối đầu trực tiếp hay đáp trả bằng bạo lực. Cách xử lý an toàn nhất là giữ khoảng cách, tìm sự hỗ trợ của người xung quanh, nhanh chóng liên hệ lực lượng công an hoặc di chuyển đến khu vực đông người, trụ sở gần nhất. Theo Thượng tá Hiếu, trong nhiều vụ việc đau lòng, chỉ một bước lùi về không gian và cảm xúc đã có thể tránh được bi kịch.

Bên cạnh đó, công tác tuyên truyền về an toàn giao thông cần chuyển từ cách tiếp cận chung chung sang phân tích rõ cơ chế hành vi và hậu quả thực tế. Không chỉ phổ biến điều luật, cơ quan chức năng cần làm rõ rằng chỉ một cú đấm trong cơn nóng giận cũng có thể biến một người bình thường thành bị can, bị cáo, để lại hậu quả không thể khắc phục cho nhiều gia đình.

Về lâu dài, việc giáo dục văn hóa giao thông và kỹ năng kiểm soát cảm xúc cần được coi là một phần của an toàn giao thông, tương tự như việc đội mũ bảo hiểm hay tuân thủ tín hiệu đèn. Đường phố không phải nơi giải quyết mâu thuẫn bằng bạo lực, và mọi hành vi hung hãn, dù xuất phát từ phút nóng giận, đều phải trả giá rất đắt bằng tự do, danh dự và tương lai của chính người gây ra.

Diễn biến vụ việc

Theo điều tra ban đầu, trưa 30/1, Mai Anh Nhật điều khiển xe bán tải chở con gái đi học từ ngã tư Hậu Nghĩa hướng về xã Hòa Khánh, tỉnh Tây Ninh. Khi đến nút giao đường ĐT825 và đường Ba Sa – Gò Mối, Nhật giảm tốc độ chờ đèn tín hiệu giao thông.

Cùng thời điểm, ông N.V.H. điều khiển ô tô 7 chỗ chạy cùng chiều, vượt lên bên trái và xảy ra va chạm với cửa xe bán tải của Nhật. Sau va chạm, hai tài xế xuống xe kiểm tra phương tiện thì Nhật lao đến đánh liên tiếp vào vùng đầu ông H., khiến nạn nhân ngã xuống đường, bất tỉnh. Nhật tiếp tục dùng chân đá vào người ông H.

Nạn nhân được đưa đi cấp cứu và chuyển lên Bệnh viện Chợ Rẫy (TP.HCM) điều trị nhưng không qua khỏi. Công an tỉnh Tây Ninh đã bắt giữ Mai Anh Nhật để phục vụ điều tra, làm rõ hành vi vi phạm theo quy định pháp luật.